Als u bang bent voor ontslag, kan dat veel stress en onzekerheid geven. Hoe blijft u optimistisch, ook als u inderdaad ontslagen wordt?

Zie ontslag niet als een zwart gat, maar als start voor iets nieuws

Volgens een onderzoek van Randstad Werkmonitor is in Nederland de angst voor ontslag nog nooit zo groot geweest. Ruim een kwart (26%) van alle werknemers houdt er serieus rekening mee zijn baan te verliezen. Als alle voorspellingen in deze onzekere economische tijden uitkomen, krijgt 1 van elke 10 Nederlanders te maken met ontslag. Nog meer mensen ervaren stress op hun werk van de dreiging van mogelijk ontslag of een reorganisatie. U kunt behoorlijk last krijgen van de zorgen en de langdurige stress die u daarbij kunt ondervinden.

Lichamelijke klachten
In een onlangs door de vakbond FNV uitgevoerd onderzoek blijkt dat vooral stress, vermoeidheid, spanningen in het gezin en slapeloosheid veel voorkomen bij mensen die gebukt gaan onder reorganisaties of ontslagdreiging. Langdurige stress kan leiden tot concentratieverlies, een hogere bloeddruk en zelfs een grotere kans op hart- en vaatziekten. Stresshormonen zoals adrenaline en cortisol kunnen indirect bloedwaarden van cholesterol en glucose verslechteren en daarmee diabetes type 2 in de hand werken.

Effecten werken lang door
Uit een groot onderzoek door de Amerikaanse Harvard School of Public Health blijkt dat ontslag een langdurige negatieve invloed kan hebben op iemand zijn gezondheidstoestand. Van de onderzochte proefpersonen had 83% na het ontslag te kampen met nieuwe gezondheidsklachten. De effecten waren bij veel mensen vaak een jaar na het ontslag nog meetbaar, zelfs als de ontslagen persoon al weer een andere baan had.

Als u ontslagen wordt
Het verlies van een baan is niet alleen slecht voor het lijf, maar kan ook een flinke aanslag betekenen op het zelfvertrouwen. Ineens lijken allerlei zekerheden weg te vallen. Bij sommige mensen kan het zelfs traumatisch zijn. De mate waarin iemand onder ontslag gebukt gaat, hangt voor een groot deel af van hoe de persoon en zijn omgeving tegen ontslag aankijken. Volgens loopbaancoach Erik Schutten komt u bij een ontslag in een crisis terecht, die u in fases moet verwerken. Eerst komen woede en verdriet, maar daarna moet er ook tijd zijn voor dromen en vooruitkijken. Volgens Schutten is een crisis een goede gelegenheid om na te denken over wat u werkelijk wilt.

4 tips om het initiatief naar u toe te trekken

1) Blijf optimistisch
Laat u bij dreigend ontslag niet lamgeslagen naar de slachtbank leiden. Bedenk dat piekeren, angst en neerslachtigheid niet alleen ongezond zijn, maar u ook belemmeren in uw zoektocht naar nieuwe mogelijkheden. Probeer een ontslag niet te zien als een zwart gat, maar als start voor iets nieuws.

2) Bereidt u voor
Bedenk dat u meer bent dan uw baan. Veel mensen ontlenen hun identiteit alleen maar aan hun baan en status. En dat is verstikkend, zegt loopbaancoach Erik Schutten. U hebt meer talenten en interesses dan u zelf denkt. Door uw huidige (of net verloren) baan kwam u juist niet aan al uw talenten toe. Kijk eens naar uw CV en vraag uzelf af welke richting u op wilt gaan. Waar liggen uw kwaliteiten? Doe eens een loopbaanonderzoek als u er zelf niet uitkomt. Houd alle opties open. Schrijf u in op banensites op internet. Misschien wilde u altijd al voor uzelf beginnen. Of wellicht kunt u bij uw huidige baas nog een nieuwe opleiding volgen. Volgens "droombaangoeroe" Huub van Zwieten ervaren veel mensen hun ontslag achteraf als een zegen. Zijn belangrijkste tip: Ontdek bij uzelf, nog voor het dreigende ontslag, wat u echt leuk vindt om te doen en ga er dan voor.

3) Krop gevoelens niet op
Volgens psychologen heel belangrijk: bespreek uw onzekerheden met uw naaste geliefden en maak ook duidelijk dat jullie elkaar niet in de put moeten praten. Zorg dat uw zakelijke netwerk en privé-omgeving er van op de hoogte is dat u openstaat voor een nieuwe loopbaan. Straal geen wanhoop uit, maar toon vooral de bereidheid om iets nieuws aan te pakken.

4) Pak stress aan
Het is goed om te beseffen dat u gevoelens van woede en verdriet opslaat in het lichaam en dat u daarvoor een uitlaatklep moet zoeken. Praten over uw problemen helpt, maar u doet uw lichaam en geest ook een plezier als u de stress weg kunt sporten. Ga fietsen, hardlopen, squashen met een collega of vier uw ergernissen bot op de gewichten van de sportschool. Het lichaam in beweging zetten is volgens het ontslagonderzoek van de Harvard School of Public Health de beste wijze van stressreductie.

Door: Jan Willem Wensink - dokterdokter.nl
Bronnen: Time, Huub van Zwieten, De Poort, FNV

dinsdag 7 juli 2009